День: 4 октября 2020

Համագործակցային՝<<Սովորող-սովորեցնող>>

1.Ի՞նչ է բնությունը: Բնությունը այն ամենի ամբողջությունն է, ինչը շրջապատում է մարդուն:

2.Ի՞նչ է բնության երևույթը: Բնության մեջ տեղի ունեցող փոփոխությունները անվանում ենք ֆիզիկական երևույթներ:

3. Ի՞նչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը: Ֆիզիկա բառը առաջացել է հունարեն ՙՙֆյուզիս՚՚ բառից որը նշանակում է բնություն: ՙՙՖիզիկա՚՚ գիրքը ստեցծել է հին աշխարհի մեծագույն մտածող, հույն գիտնականն Արիստոտելը (մ.թ.ա. 4դ.)

4.Ի՞նչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան:Ֆիզիկան ուսումնասիրում է բնության երևույթները:

5.Բերել ֆիզիկական երևույթների օրինակներ:Ֆիզիկան ուսումնասիրում է՝ մեխանիկական, մագնիսական, ջերմային էլեկտրոնական:

6.Թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները

7.Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը:Բերեք օրինակներ:Ֆիզիկակն մարմինը բոլոր մեզ շրջապատող առարկաներն են օրինակ. աթոռ, սեղան, բաժակ, պահարան:

8.Ի՞նչ է նյութը:Բերեք օրինակներ:Բոլոր մեզ շրջապատող առարկաները կազմված են նյութերից օրինակ. պլասմաս, երկաթ, փայտ:

9.Ի՞նչ է մատերիան: Մատերիան այն ամենն է ինչ գտնվում է տիեզերքում:

10.Ինչպե՞ս ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին:Գիտելիքները ձեռք են բերում դիտման և հետազետման շնորհիվ:

11.Ի՞նչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից:

12.Ի՞նչ է վարկածը: վարկածը ենթադրություն է:

13.Ի՞նչ է օրենքը: Օրենքը դա կանոն է, որը պետք է հետևել անվտանգության և խաղաղության համար:

Դաս 3. Մարմին և նյութ, կենդանի և անկենդան մարմիններ,օրգանական և անօրգանական նյութեր:Քննարկվող հարցեր՝

• Նյութ,մարմին հասկացողություն

  Այժմ հայտնի է ավելի քան 25 միլիոն նյութ: Այդ թիվն ավելանում է տարեկան մեկմիլիոնով: Աշխատանք խմբերովԴասարանը բաժանվում է 5 խմբի: Յուրաքանչյուր խումբ լրացնում է  աղյուսակները

Մարմիններ	Նյութեր
Սեղան, աթոռ, բաժակ	փայտ, երկաթ, ապակի
հեռախոս, գիրք	պլասմաս, սիլիկոն

Օրգանական նյութեր	Անօրգանական նյութեր
ածխաջրեր, սպիրտ, սպիտակուցներ, ճարպեր,կիռրոնաթթու	աղ, ջուր, թթվածին, սոդա, ոսկի

Կենդանի	Անկենդան մարմիններ
ծառ, մարդ, արմատ, միջատ, խոտ	հող, ավազ, քար, շենք, ջութ

1. Թվարկե՛ք նյութեր և մարմիններ (5-ից ոչ պակաս), որոնք դուք կարող եք գտնել ձեր տանը,և նշե՛ք, թե ինչի համար են նրանք օգտագործվում:

Անկողին, սեղան, հեռախոս, ականջակալ, հաց- մարմիններ

Կտոր, փայտ, ռեզին, պլասմաս, ապակի-նյութ

2. Անվանե՛ք որևէ իր, որը կարելի է պատրաստել տարբեր նյութերից:

3. Անվանե՛ք մի քանի առարկա, որոնք կարելի է պատրաստել մեկ նյութից:

4. Ապակուց պատրաստված բաժակը նյո՞ւթ է, թե՞ մարմին:

5. Հետևյալ շարքից առանձնացրե՛ք մարմինների և նյութերի անունները՝ջերմաչափ, ջուր, պարաֆին, մոմ, պղինձ, մատանի, պոլիէթիլեն,ապարանջան, արծաթ, սեղան, փայտ, դանակ, երկաթ, ալյումին:

6. Լրացրե՛ք բաց թողած նյութերի անունները.ա) ռեզին լար բ) երկաթ պատառաքաղ գ) ռեզին գնդակդ) ապակի բաժակ ե) պլասմաս քանոն զ) փայտ սեղան

Գործնական  աշխատանք`  Ծանոթացում քիմիական նյութերի և սարքերի հետ: 
 Գրեք  բոլոր  սարքավորումների  անունները և նրանց կիրառումը:                              Ամրակալ`

Քիմիական ամանեղեն`

Սպիրտայրոցի կառուցվածքը, նախապատրաստումը գործածության, վառելն ու հանգցնելը, բոցի  կառուցվածքը  և  նյութերի  տաքացումը  սպիրտայրոցի  վրա¦: 



Սպիրտայրոցի կառուցվածքը

`1.-Հեղուկաման (ապակյա կամ մետաղյա անոթ)2. սկավառակով խողովակ3. բամբակե պատրույգ4. թասակՀեղուկամանի մեջ ձագարով լցվում է էթիլ (գինու) սպիրտ` ամանի ծավալի 2/3-ից ոչավելի, սկավառակով խողովակի մեջ մտցվում է բամբակե պատրույգ այնպես, որ ծայրը խողովակից դուրս մնա 5-6 մմ: Երբ սպիրտայրոցը չի օգտագործվում, այն փակում են թասակով: Վառում են սպիրտայրոցը այրվող լուցկով: Չի կարելի այն վառել մեկ այլ սպիրտայրոցով. դա կարող է հրդեհի պատճառ դառնալ: Սպիրտայրոցի բոցը չի կարելի հանգցնել փչելով. դա վտանգավոր է. պարզապես պետք է ծածկել թասակով:Սպիրտայրոցի բոցի առավելագույն ջերմաստիճանը 360C է: Մի քանի անգամ վառե՛ք և հանգցրե՛ք սպիրտայրոցը՝ պահպանելով կանոնները:Հիշե՛քՉի կարելի սպիրտայրոցը վառել մեկ այլ սպիրտայրոցով. դա կարող է հրդեհիպատճառ դառնալ: Չի կարելի սպիրտայրոցի բոցը հանգցնել փչելով. դա վտանգավոր է.պարզապես պետք է ծածկել թասակովԲոցի կառուցվածքը

Բոցի ներքին մասը (1) մյուսների համեմատ մութ է և առավել սառը: Այդ մասումածխաջրածիններ են: Բոցի պայծառ և լուսավոր միջին մասը (2) կազմված է վառե- լանյութի շիկացած մասնիկներից: Ներքին մասի համեմատ ջերմաստիճանն այդ գո- տում ավելի բարձր է, սակայն առավել բարձր ջերմաստիճան ունի բոցի վերևի մասը (3): Այդ մասում հիմնականում ածխածնի (IV) օքսիդ է:Համոզվելու համար, որ բոցի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ գոտիների ջերմաստիճանները տարբերեն, կատարենք հետևյալ փորձը. լուցկու հատիկը բոցի մեջ տեղավորենք այնպես, որ հատի բոլոր երեք գոտիները: Կտեսնենք, որ լուցկին արագ կածխանա այն մասերում, որոնք ընկել են 2-րդ և 3-րդ գոտիներում : Նշանակում է՝ բոցի ջերմաստիճանն այդ մասերում ավելի բարձր է:Տնային աշխատանք`սովորել`էջ 12-17

Լուծել Վ.Ի.Լուկաշիկի խնդրագրքից Էջ3խնդիր1-ից մինչև էջ4 -ի խնդիր13

1.Նշեցեք, թե հետևյալ բառեից որն է վերաբերում <ֆիզիկական մարմին>
հասկացությանը և որը՝ նյութ հասկացությանը, ինքնաթիռ, տիեզերանավ, պղինձ, ինքնահոս, գրիչ, Ճենապակի, ջուր, ավտոմեքենա։

Մարմիններ	Նյութեր
Ինքնաթիռ, տիեզերանավ	պղինձ, ինքնահոս,
Ինքնահոս, գրիչ, ավտոմեքենա	ճենապակի, ջուր

2. Բերեք ֆիզիկական մարմինների օրինակներ, որոնք բաղկացած են՝
ա. միևնույն նյութից՝ բաժակ, պատուհան, ափսե, լամպա-ապակի
բ․ տարբեր նյութերից, բայց նույն անվամբ և նույն նպատակին ծառայող

3. Ինչ ֆիզիկական մարմիններ կարելի է պատրաստել
ապակուց-պատուհան, բաժակ
ռետինից—
փայտից-սեղան, աթոռ, պահարան
պողպատից-գթալ,
պլաստմասսայից-քանոն,

4.Ի՞նչ նյութերից են բաղկացած հետևալ մարմինները՝
մկրատը-
բաժակը-
ֆուտբոլի գնդակի օդափուչիկը-
բահը-
մատիտ-

5.Գծեցեք աղյուսակ ու դրա մեջ զետեղեցեք հետևալ բառերը։

  

Մարմին	Երևույթ	Նյութ
ռելսեր,մկրատ,	ձյունաբուք, լուսբաց, որոտ, բուք, ջրհեղեղ	կապար, ալյումինի, սպիրտ,
ուղղաթիռ, սեղան	ձյան գալը, եռում, ձյունահողմ, կրակոց	սնդիկ, պղինձ, նավթ

6.Բերեք մեխանիկական երևույթների օրինակներ։ Օրինակ մեքենայի շարժումը:

Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե.

ա/ այժմէական, ամենաէական, աներկյուղ, առերևույթ, առէջ, բազկերակ, գետեզր, գոմէշ, դողէրոցք, ելևեջ, եղերերգ, երբևէ, ՝լեկտրաէռակցել, ինչևիցե, մանրէ, հնէաբան, մանրէ, նախօրե, չեն,չէիր, որևէ, չէինք, ստորերկրյա:

բ/ աներևույթ, էական, էլեկտրաէներգիա, Էջմիածին, ինչևէ, լայնեզր, խուռներամ, ծովեզր, կիսաեփ, հրեշ, մանրէաբան, մեջք, միջօրե, նորեկ, նրբերանգ, ողբերգակ, որևիցե, չէի, պատնեշ, ջեկ, վերելակ, տիեզերք, ցայգերգ:

գ/ աներևակայելի, անէական, աշտէ, առերես, առօրէական, բազմերանգ, գրեթե, երբևիցե, երբևէ, որևիցե, որևէ, ինչևիցե, ինչևէ, երփներանգ, էակ, լայնէկրան, նրբերշիկ, չէր, վայրէջք, Վարդգես, վերելք, վերերկրյա, ցերեկ:

Բաց թողած տեղերում լրացրու և կամ եվ.

ա/ ագեվազ, ալևետ, ալևոր, արևագալ, բևեռ, Գևորգ, գերեվարել, գինևետ, գինեվաճառ, գոտևորել, երբևէ, դափնեվարդ, երևույթ, Երևան, թեթևոտն, թերևս, կարեվեր, հարևան, հոգեվիճակ, ձևել, ոսկեվարս, եվրոպացի

բ/ կարևոր, համաեվրոպական, հետևակ, հոգևոր, հևասպառ, ոսկեվաճառ, ոսկևորված, պարգևել, սերկ-իլ, սևակնած, վազեվազ, ուղ-եվճար, ուղևորվել, ունևոր, իսկույնևեթ, Եվրոպա,  եվրոպական, օթևան

գ/ այգևետ,  արևելք,  արևմտաեվրոպական,  բարևագիր,  Եվգինե, Եվրախորհուրդ,   Եվրամիություն, երթևեկել, թեթևություն, Լևոնյան, հեվիհև,  հոգեվարք, ոգևորություն,  պարգև,  ոսկեվազ, Սևան, սևեռուն, տարեվերջ:

Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում եվ.

ա/ ոսկեվազ,  հոգեվիճակ,  գոտեվորել,  այցեվճար,  ոսկեվորել,  գերեվարել,  կարևոր, հևասպառ:

բ/ գինեվաճառ,  գինեվետ,  համաերևանյան,  հետևակ,  ունևոր,  ալևետ,  ալևոր, եղրևանի:

գ/ հոգեվիճակ,  կարեվեր,  ուղեվճար,  ոսկեվարս, տարեվերջ, ալեվարս, վազեվազ, դափնեվարդ: